terug  begin  verderprepost
[p. 65]


illustratie

[p. 66]


illustratie

[p. 67]

+Ruygh-bewerp vande Redenkaveling/ ófte Nederduytsche Dialectike:

De welcke is een Rechtsnoer/ om van alle dingen bewyslick ende onderscheydlick te spreken/ óóck waarheid van valsheid te scheyden/ in alle twistredening hóóghnut ende nódigh zynde;

 

uytghegheven by de Kamer

 

IN LIEFD BLOEYENDE,

 

t'Amstelredam.

 

TÓT LEYDEN,

 

By Christoffel Plantyn.

 

M.D. LXXXV.

 

[Blazoen van de Kamer

In Liefde Bloeyende]

 

Den Eerzamen/ Wyzen/ Hóóghgheleerden ende Achtbaren Heeren/ Burghermeesters des Stads/ met den Bezórghers ende Hóófden des Hóghen Schools van Leyden.

 

Het is een ghewoonlyck ghebruyck/ E. Heren/ by alle verstandighe schryvers/ die iet treflix an den dagh brengen/ dat zy het zelve iemand toeeyghenen: ófte om dien te vereeren /óf hem tót een Schutsheer te verzoecken. Gheen van beyden is hier ons voornemen; alzó wy ghaern bekennen (t'gheen ons werck dóch zonder dit doen (4) zoude) dat wy nóch de zake die wy handelen rechtgrondlyck en verstaan/ by de scherpzinnicheid

[p. 68]

der eerste vinders te rekenen: dies óóck niet treflyx daar in hebben konnen vóórtbrenghen: óóck gheen Leeraars/ maar alleen leerlingen die ghaern vorder waren willen gheacht zyn: ófte ongheoeffende bouwheeren/ die in een woest maar heel vruchtbaar land ploeghende/ niet lievers wenschten als veel kloecke verzóchte bywoners/ om alzó ghezamentlyck door buurlycke hulp een rycker oegst in schuur te mennen. Ende alzó u E.E. het opzien des Hóghen Schools bevolen is/ ófferen wy den zelven deze vrucht van onze naerstighe/ dóch onvermoghende wil: even in voeghen alsmen den Goden niet na hun waardicheid/ maar na der ófferaars vermoghen/ ghewoon is óf- (5) ferhande te doen; om van den zelven een rycker zeghening te ghenieten. Zulx is óóck hier ons byzonderste wit: verzoeckende/ alzó de Schole an ghene tale ghebonden is/ maar in alles de bequaamste/ tót meeste vórdering bezicht; dat ghy van onze Moeders-tale een Moeder-taal aller ghoeder kunsten maken/ deze zake behertighen/ ende de gróte nutbaarheid die den Vaderlande hier duer magh gheschieden overweghen wilt. Nópende de moghelyckheid/ die mooghdy hier an afnemen/ bemerckende/ wat leerlingen niet verder ziende als om zelf de zake wys te werden/ in een korte wyle hebben konnen doen: overleggen wat een gheleerder/ in langheid van tyd/ midts hope van lóón/ in zulx zoude vermoghen: Dies u vervorderen (onghetwyfelt tót gróten lóf des ghe-(6)meenen Vaderlands/ ende zonderling des Hóghen Schools) d'eerste te zyn/ om door alghemeene lessen voort eerste int werck te stellen/ niet dit slechte werck/ maar deze hóóghwaardighe kunst met zulck werck dat dit (na ons hóóghste wenschen) te schande make/ ende metter tyd andere kunsten meer. Tót onuytsprekelyck voordeel van elck leeck-mensche/ die zonder moeijelycke arbeyd int leere'n der talen/ met lust alle kunsten dies zullen moghen wys werden. Ist de beste mensch die meest menschen nut is? zó zult ghy E. Heeren hier in alle menschen nut zynde/ buyten twyfel lóónwaardighe óóck lófwaardighe vrucht van u arbeyd ghenieten. Ten is óóck niet onghehóórds/ want P. Ramus tuight in zyn Fransse Letterkunst/ dat hy vanden Koning (7) last hadde de drie Redenlycke/ ende andere d'ander Vrye kunsten in Fransois te vertólcken. Dus E. Heeren duyt ons vrymoedigh verzoeck na u bescheydenheid int ghoede/ óóck onze yverighe/ dóch onmachtighe wil in dezen. Zyt den Alderhóóghsten bevolen ende hertvruntlyck met alle eerbieding ghegroet van

 

Het Jueghdelyck groeyende Eglentierken/

 

In liefd bloeyende.

[p. 69]
+Tótten Kunstgheleerden Lezer.
 
Is gheleerdheid niet nut/ waar toe de Hóghe scholen?
 
En zyn de kunsten ghoed/ wat houtmen die verholen?
 
Óf dunckt u onze taal niet ryck ghenoegh te zyn
 
Datmen daar toe behoeft Hebreeus Griex en Latyn?
 
Neen/ het is wyd van daar/ dat mooghdy hier bemercken
 
Ant onbeslepen werck van onvolleerde klercken.
 
Maar met veel meerder nut zalmen dit waar bevinden/
 
Wil elck gheleerde man met ernst hem onderwinden/
 
In Duyts/ t'gheen dat hy weet/ te spreken met verstand/
 
Hebdy nu een scholier/ ghy kryghter thien ter hand.
 
Zegt ghy/ ick heb de kunst met arbeyd moeten leren/
 
Maar stondet nóch te doen/ zoudy niet wel begheren/
 
Van die moeyte verdragh? ghunt andren zulck gheniet.
 
Kunst leertmen met ghenuecht/ de talen met verdriet.
 
T'is zótte Tieranny/ hoe maghmen dit missaken/
 
Datmen de kunsten leert in onbekende spraken.
 
Dit deden d'ouden niet/ die uyt Egipten land
 
Haalden/ t'gheen zy in Griex Grieken maackten bekant.
 
De Talen zyn wel nut om de kunsten te vinden
 
Maar t'voeght niet datmen die zó heel daar an ghaat binden
 
Wat voeghtet/ dat een man die zyn twist zoeckt te slechten
 
Rechtschapen/ niet en weet na wat recht hem te rechten?
 
Wat voechtet/ dat een Artst zyn vrund niet kan beduyden
 
Nóch d'óórzake zyns zieckts/ zyn quaal/ óf kracht der kruyden?
 
Laat u zulck onghevoegh van u Landsluy verdrieten:
 
Laat dit Land/ in Landstaal/ u gheleerdheid ghenieten.

+1
+8
prepostterug  begin  verder