[Jacobus Kantelaar]

Kantelaar (Jacobus) 2 zag het licht te Amsterdam, in het jaar 1759. Aan de Leydsche hoogeschole, alwaar hij zich tot den predikdienst bekwaam maakte, verwierf hij de vriendschap van den beroemden h.a. schultens, die hem den smaak voor de beoefening der Oostersche talen inboezemde. In 1781 werd hij als Proponent aangenomen, en kort daarna als Predikant beroepen bij de Hervormde gemeente te Westwoude, en vervol-

gens te Almelo. In 1786 gaf hij eene openbare blijk van den ijver, waarmede hij de zaak der toenmalige patriotten was toegedaan, in eene krachtige aanspraak aan de uittrekkende manschap 1. Toen in het najaar van 1787 door Pruische troepen de vorige orde van zaken hersteld was, deed kantelaar, om mishandelingen te ontgaan, afstand van den predikdienst, en zettede zich te Amsterdam als ambteloos burger neder, waar hij zich geheel aan de beoefening der fraaije letteren overgaf. Onder anderen behaalde hij in 1791 bij het Leydsche Dichtgenootschap: Kunst wordt door arbeid verkregen, den gouden eerpenning met eene fraaije Verhandeling over het Herdersdicht, die echter eerst in 1813 in het licht verscheen 2. In 1793 hield hij als Voorzitter van de loffelijke Maatschappij: Tot Nut van 't Algemeen eene schoone redevoering Over den invloed der ware verlichting op het lot der vrouwen, en het volgende jaar eene lofrede op zijn' voormaligen leermeester schultens, die hem als welsprekend redenaar een' ongemeenen roem verwierf 3. Kort daarna ondernam hij met den Heer r. feith de uitgave der Bijdragen ter bevordering der schoone Kunsten en Wetenschappen; van welk verdienstelijk werk echter slechts drie

stukken, van 1793 tot 1796 verschenen zijn. De omwenteling van 1795 opende eene geheel andere loopbaan voor hem, en voerde hem uit het stille studeervertrek op het woelige staatstooneel. De provincie Overijssel verkoos kantelaar onder hare Representanten tot de eerste Nationale Vergadering. In deze vergadering was hij een der welsprekendste redenaars en kundigste staatsmannen. Hij was der gematigde partij toegedaan, en werd dus met anderen den 22 Januarij 1798 in hechtenis genomen, doch den 12 Julij deszelfden jaars weder ontslagen, en hem even zulke voordeelige als vereerende ambten aangeboden, die hij echter van de hand wees, en in 's Hage een bankierskantoor oprigtte. In 1810 werd zijn ligchaamsgestel dermate door eene beroerte gekrenkt, dat hij verhinderd werd zijne bezigheden langer waar te nemen, en zelfs zijne geliefde letteroefeningen moest laten varen. Zijn laatste letterarbeid was aan het tijdschrift Euterpe 1, dat hij gemeenschappelijk met den Hoogleeraar siegenbeek in 1811 uitgaf. Bij de oprigting van het Nederlandsch Instituut in 1808 werd hij tot lid der tweede klasse van hetzelve benoemd; in hetzelfde jaar verkoos de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen, te Haarlem hem tot medelid; reeds in 1797 had het Zeeuwsch Genootschap hem het lidmaatschap opgedragen, gelijk ook in 1806 de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Ley-

den. Hij sleet de laatste jaren zijns levens in stille rust te Amsterdam, algemeen geacht en bemind door alle beoefenaars en hoogschatters der fraaije letteren. Hij overleed op het buitengoed Landwijk, nabij Zwol, den 7 Julij 1821. Tweemalen was hij gehuwd, eerst in 1783 met joanna dusart, die in 1790 overleed, en naderhand, met a.h. reisig, die hem overleefde.

Kantelaar was als geleerde en als staatsman, als dichter, en als redenaar, ongetwijfeld een onzer verdienstelijkste tijdgenooten. Met eene grondige theoretische kennis paarde hij eene bevallige praktische oefening. Zijne gedichten zijn niet menigvuldig en in onderscheiden verzamelingen verspreid 1. De gegronde hoop, die wij hebben, dat dezelve eerlang, tot een' bundel vergaderd, zullen uitgegeven worden, doet ons besluiten om hier slechts een enkel mede te deelen, namelijk dat, met het opschrift: