Aenleiding tot de kennisse van het verhevene deel der Nederduitsche sprake. Eerste deel


auteur: Lambert ten Kate Hz.


editeur: Marijke J. van der Wal en Jan Noordegraaf


bron: Lambert ten Kate Hz., Aenleiding tot de kennisse van het verhevene deel der Nederduitsche sprake. Eerste deel (eds. Jan Noordegraaf en Marijke van der Wal). Uitgeverij Canaletto / Repro-Holland BV, Alphen aan den Rijn 2001 (fotomechanische herdruk van uitgave 1723)


verantwoording

inhoudsopgave

doorzoek de hele tekst


downloads



DBNL vignet

XXXIX. Hoofddeel.

Van de Yslandsche ONGELYKVLOEYENDE VERBA, verwisselende in Praet: Indic: de E in A / en de I (of Y) in U / hebbende in Praet: Part: Pass: den Uitgang ENN / en te mets ook dien van TUR of DUR teffens; dog in Praet: Indic: den Uitgang DE of TE agter 't veranderde Worteldeel: met welk soort ten opzigte van 't Praet: Indic: de V. CL: bij 't F-Duitsch, en de VI. CL: bij 't Hoogd: zeer nae overeenkomt. Van dit Yslandsche schijnt het

[p. 693]origineel

oude Praeterit: verloopen, en een omtrent-Gelijk-vloeijend in de plaets gekomen te zijn. Hoe men die van deze Classis hebbe aen te zien, is genoegsaem op te maken uit onze Aenmerkinge agter de F-TH, V. CL:.

No: 1. Verwisselende E in A; als,

Praes: Indic: Praet: Ind: Praet: Part: Infinit: pag:.
eg Ber / pulso. Barde. Barenn.   42, 87.
Duel / moror. Dualde.   ad Duelia. 84, 88.
Et / incito. Atte.     85.
Fel / occulto. Falde. Falenn. Fela. 79, 80, 88, 92.
Flet / explano, exentero. Flatte. Flattur.   85, 91.
Frem / usurpo. Framde. Framenn.   84, 91, 92.
Gled / laetifico. Gladde.     83.
Hem / cicuro, contineo. Hamde.     84.
Hrek / jacto. Hrakte. Hrakenn. Hrekia. 84, 88, 91.
Hvet / incito. Hvatte.     85.
  ook Hvatte / acuit; in Subj: Hvette; p: 89.      
Kref / expostulo. Krafde. {Krafenn & Krafdur}   84, 91.
Kued / valedico. Kuadde. Kuaddur. Kuedia. 83, 88, 91.
Kuel / crucio. Kualde.     84.
Leg / pono. Lagde. Lagdur. Leggia. 84, 91.

Hier toe het Imperson: Leggur / aquae constringuntur gelu; in Praet: Ind: Lagde p: 90.

Lem / caedo. Lamde.     84.
Lep / lingo. Lapte.     85.
Let / pigrum facio. Latte.     85.
Mel / minutim tundo. Malde.     84.
Mer / minutim dissipo. Marde.     87.
Met / aestimo. Matte.   Meta. 85, 88.
Sed / satio. Sadde.   Sedia. 83, 88.
Seige / dico. Sagde.     74.
Sem / lites dirimo. Samde. {Samenn & Samdar}.   84, 91.
Tel / numero. Talde.     84.
Tem / domo. Tamde. {Tamenn & Tamdur} Temia. 80, 81, 85, 91.

Word geconjugeert op p: 80.

[p. 694]origineel

Praes: Indic: Praet: Ind: Praet: Part: Infinit: pag:.
eg Then / extendo. Thande. Thandur.   85, 91.
Tae / lanam carpo. Taade. Taaenn. Toeia. 89, 92.
Theige / taceo. Thagde.     74.
Vef / circumvolvo. Vafde. {Vafenn & Vafdur}.   84, 91.
Vek / excito. Vakte. Vaktur.   84, 91.
Vel / eligo. Valde. {Valenn & Valdur}.   38, 42, 49, 84.
Ven / assuefacio. Vande.     85.
Ver / defendo. Varde.     87.

Van dezen aert schijnt ook het Impersonale Bregdur / advesperascit, hebbende in Praet: Braagd.

 

No: 2. Verwisselende {I} (of Y) in U.

Praes: Ind: Praet: Ind: Praet: Part: Pass: Inf. pag:
eg Brid / confringo dentibus. Brudde. Bruddur.   83, 91, 92.
Dy / quasso. Dude.     76.
Dyn / tono. Dunde.     85.
Dil / celo. Dulde.     84.
Dryn / boo. Drunde.     85.
Fly / fugio. Flude. Fluenn.   76, 92.
Flis / desquamo. Fluste.     87.
Flit / veho. Flutte.     85.
Hil / tego. Hulde. {Hulenn & Huldur}.   84, 91.
Hryn / ruo. Hrunde.     85.
Ir / eruo. Urde.     87.
Krit / decerpo. Krutte.     85.
Mil / {in minutas particulas divido}. Mulde.     84.
Mir / mordeo. Murde.     87.
Rym / {submissam & raucam vocem edo}. Rumde.     85.
Smyr / ungo. Smurde.     87.
Spir / interrogo. Spurde.     87.
Stid / Fulcio. Studde. Studdur.   83, 91.
Styn / doleo. Stunde.     85.
Thil / confusè recito. Thulde.     84.
This / {festinanter & impetuosè cedo}. Thuste.     87.
Thrym / subonere duro. Thrumde.     85.

[p. 695]origineel

Tigg / mando dentibus. Tugde. {Tugenn & Tugdur}. Tiggia. 84, 88, 91.